МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИНФОРМАЦИОННЫХ И КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ

СПУТНИКТІК КООРДИНАТТАРДЫ ТОПОЦЕНТРЛІК ТІК БҰРЫШТЫ КООРДИНАТТАР ЖҮЙЕСІНЕ ТҮРЛЕНДІРУДІҢ ӘДІСТЕМЕСІ

Авторы

  • М.Б. Нұрпейісова K.I.Satbayev Kazakh National Research Technical University
  • Ш.Қ. Айтқазинова Казахский национальный исcледовательский технический университет им. К.И.Сатпаева, Алматы, Казахстан.
  • А.М. Абенов Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан
  • Н.С. Дөненбаева «Геодезия және картография» кафедрасының доценті, PhD, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана, Қазақстан

DOI:

https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.25.1.0012

Ключевые слова:

месторождение, освоение, мониторинг, геодинамический полигон, геодезическая сеть, система координат, спутниковая система, оценка точности измерений

Аннотация

Мақалада Қазақстанның Ұлытау обылысында кең ауқымды Жыланды кен орындары тобын игеру кезіндегі геодезиялық негізді құрудың әдістемесі қарастырылған. Бұл әдістеме геодезиялық тораптың пландық координаттарын анықтауда спутниктік өлшеулерді қолдануға негізделген. Бұл әдіс жер қойнауын игеру кезінде геодинамикалық полигон (ГДП) құруда және де жобалық шешімдерді нақтылы жерге көшіруге мүмкіндік береді. 

Мақалада топоцентрлік координаталары бар жергілікті тегіс бетті қолданудан тұратын геодинамикалық полигонды қалыптастырудың өзекті ұстанымы ұсынылған. Сонымен қатар, геоцентрлік жүйеден топоцентрлік жүйеге координаталарды ауыстырудың алгоритмдері мен алынған нақтылы нәтижелері келтірілген. Зоналық Гаусс–Крюгер координаталар жүйесін қолданумен салыстырғанда, ұсынылып отырған әдістеменің артықшылықтарына сапалық талдау берілген.

Зерттеу нәтижелері қолданыстағы тау-кен  кәсіпорындарында «Орталық Қазақстанның кен орындарын ауқымды игеру кезінде жер бетінің баяу деформациялық процестерін кешенді мониторингтеу» және «Кен орындарын игеру барысында деформациялық процестерді бағалау және болжау үшін тау жыныстары массивінің геотехникалық жай-күйін мониторингтеудің жоғары тиімді әдістемесін әзірлеу» жобаларын іске асыру кезінде енгізілді, сондай-ақ Satbayev University-дің оқу процесінде пайдаланылды.

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.

Биография автора

Ш.Қ. Айтқазинова, Казахский национальный исcледовательский технический университет им. К.И.Сатпаева, Алматы, Казахстан.

Доктор Ph.D.

Ассоциированный профессор

Горно-металлургический институт имени О.А. Байконурова

Кафедра Маркшейдерского дела и геодезии

Загрузки

Опубликован

2026-03-30

Как цитировать

Нурпеисова, М., Айтказинова, Ш., А.М. Абенов, & Н.С. Дөненбаева. (2026). СПУТНИКТІК КООРДИНАТТАРДЫ ТОПОЦЕНТРЛІК ТІК БҰРЫШТЫ КООРДИНАТТАР ЖҮЙЕСІНЕ ТҮРЛЕНДІРУДІҢ ӘДІСТЕМЕСІ. МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИНФОРМАЦИОННЫХ И КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ, 7(1), 189–201. https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.25.1.0012

Похожие статьи

<< < 9 10 11 12 13 14 15 > >> 

Вы также можете начать расширеннвй поиск похожих статей для этой статьи.

Loading...