A MATHEMATICAL AND ALGORITHMIC APPROACH TO THE DEVELOPMENT OF AN INTELLIGENT TEXT-TO-SQL SYSTEM BASED ON LARGE LANGUAGE MODELS

Аңдатпа

Мақалада табиғи тілдегі пайдаланушы сұраныстарын реляциялық деректер қорларына арналған SQL-сұраныстарға автоматты түрде түрлендіруге бағытталған Text-to-SQL интеллектуалдық жүйесінің математикалық және алгоритмдік қамтамасыз етілуін әзірлеу мәселесі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі құрылымдалған деректер көлемінің өсуімен және SQL тілін терең меңгермеген пайдаланушылар үшін аналитикалық құралдардың қолжетімділігін арттыру қажеттілігімен анықталады. Text-to-SQL есебінің табиғи тілдегі сұраныс, деректер қорының схемасы, пәндік сала контексті және нәтижелік SQL-сұраныс арасындағы бейнелеу ретінде формалды қойылымы ұсынылады. Жұмыста реляциялық схема, пайдаланушы сұранысы, релевантты контексті семантикалық іздеу және генерацияланған SQL-сұраныстың дұрыстығын бағалау критерийінің математикалық моделі қарастырылады. Үлкен тілдік модельдерді, Retrieval-Augmented Generation технологиясын және қателерді автоматты түрде түзетудің агенттік механизмін біріктіретін интеллектуалдық жүйенің жалпыланған архитектурасы әзірленді. Жүйенің жұмыс істеу алгоритмі ұсынылып, ол сұранысты талдауды, деректер қоры схемасының релевантты элементтерін извлекациялауды, SQL-сұранысты генерациялауды, оны орындауды, верификациялауды және қателерді автоматты түрде түзетуді қамтиды. LLM, RAG және агенттік тәсілді біріктіру корпоративтік аналитикада Text-to-SQL жүйелерінің дәлдігін, бейімделгіштігін және практикалық қолданылуын арттыруға мүмкіндік беретіні көрсетілді.