ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

ТҮСІНДІРІЛЕТІН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУДЫ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП АУЫР ЖҮК КӨЛІКТЕРІНЕ БОЛЖАМДЫ ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ

Авторлар

  • Сабина Есниязова International IT University
  • Сулеймен Каимов International IT University

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.006

Кілт сөздер:

болжамды техникалық қызмет, түсіндірілетін жасанды интеллект, SHAP, Random Forest, ауыр жүк көліктері, SCANIA, класстар теңгерімсіздігі

Аңдатпа

Ауыр жүк көліктеріне болжамды техникалық қызмет көрсету күрделі міндет болып табылады, өйткені ақаулар туралы ашық деректер жиындары сирек кездеседі, ал дәл машиналық оқыту модельдерін түсіндіру жиі қиын. Бұл зерттеу 33 000-нан астам жүк көлігінен жиналған нақты SCANIA Component X көпөлшемді уақыттық деректер жиынында Random Forest жіктеуішін және SHAP түсіндіру әдісін бағалайды. Зерттеудің мақсаты – әр көлік бойынша соңғы қолжетімді өлшем негізінде ақау қаупін болжау және модель шешіміне әсер ететін эксплуатациялық белгілерді анықтау. Деректер бір көлікке бір жазбаға дейін біріктірілді, жетіспейтін мәндер оқыту жиынының медианаларымен толтырылды, ал класстар теңгерімсіздігі класстарды салмақтау және шешім шегін оңтайландыру арқылы ескерілді. Валидациялық жиында модель дәлдігі 0,853, толықтығы 0,447, оң класс дәлдігі 0,315 және F1-көрсеткіші 0,370 болды. SHAP талдауы негізгі болжамдық ақпарат аз санды гистограммалық және санауыш белгілерінде шоғырланғанын көрсетті.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Есниязова, С., & Каимов, С. (2026). ТҮСІНДІРІЛЕТІН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУДЫ ҚОЛДАНА ОТЫРЫП АУЫР ЖҮК КӨЛІКТЕРІНЕ БОЛЖАМДЫ ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ. ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ, 7(2), 78–91. https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.006

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

<< < 1 2 3 4 5 6 7 > >> 

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##

Loading...