МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУ НЕГІЗІНДЕ OT-ЖЕЛІЛЕРІНДЕГІ КИБЕРШАБУЫЛДАРДЫ АНЫҚТАУ: ЖЕЛІЛІК АНОМАЛИЯЛАРДЫ ЖІКТЕУ ӘДІСТЕРІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.27.3.027Кілт сөздер:
OT-желілері, кибершабуылдар, машиналық оқыту, аномалияларды анықтау, желілік трафик, жіктеу, ақпараттық қауіпсіздік.Аңдатпа
Өнеркәсіптік желілерге бағытталған кибершабуылдар санының артуы операциялық технологиялар (OT) ортасындағы аномальды белсенділікті уақтылы анықтауға қойылатын талаптарды күшейтуде. Зерттеудің мақсаты – OT желілеріндегі кибершабуылдарды анықтау және желілік аномалияларды жіктеу үшін машиналық оқыту әдістерінің тиімділігін салыстырмалы бағалау. Эксперименттік әдістеме желілік трафикті алдын ала өңдеуді, ақпараттық белгілер кеңістігін қалыптастыруды және Random Forest, XGBoost, Support Vector Machine және көпқабатты нейрондық желі модельдерін оқытуды қамтиды. Алгоритмдердің тиімділігі Accuracy, Precision, Recall, F1-score және ROC-AUC көрсеткіштері, сондай-ақ шабуылдардың әртүрлі санаттарын анықтау қабілеті бойынша бағаланды. Ең жоғары нәтижені XGBoost көрсетті: Accuracy – 98,4%, F1-score – 98,1%, ROC-AUC – 0,994. Салыстырмалы талдау ансамбльдік әдістерді қолдану жалған іске қосылулардың төмен деңгейін сақтай отырып, желілік аномалияларды анықтау дәлдігін арттыруға мүмкіндік беретінін көрсетті. Алынған нәтижелер өнеркәсіптік OT-инфрақұрылымдарға арналған интеллектуалды басып кіруді анықтау жүйелерін әзірлеуде қолданылуы мүмкін.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.en