ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

КОМПЬЮТЕРЛІК КӨРУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП, КӨКӨНІС ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ АУРУЛАРЫН ЖЕДЕЛ АНЫҚТАУҒА АРНАЛҒАН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ

Авторлар

  • S. Nurgaliyeva PhD, assistant professor of School of Software Engineering, Astana IT University, Astana, Kazakhstan
  • N. Naiman Software Engineering undergraduate, 2nd-year Master's student at Astana IT University, Astana, Kazakhstan
  • K. Makhmetova MSc in Software Engineering, senior lecturer of School of Software Engineering, Astana IT University, Astana, Kazakhstan
  • M. Kali master of science in Engineering, senior-lecturer of School of Cybersecurity, Astana IT University, Astana, Kazakhstan
  • N. Zhakiyev PhD, Vice-Rector for Science and Innovation, Astana IT University, Astana, Kazakhstan; Davis Center for Russian and Eurasian Studies, Harvard University, Cambridge, USA

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.019

Кілт сөздер:

ауыл шаруашылығындағы машиналық оқыту, конволюциялық нейрондық желілер, көкөніс дақылдарының аурулары, компьютерлік көру

Аңдатпа

Көкөніс дақылдарының ауруларын уақтылы анықтау жаһандық азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ауыл шаруашылығындағы шығындарды азайту үшін аса маңызды. Бұл зерттеуде компьютерлік көру технологиясын пайдалана отырып, картоп, қызанақ және сәбіз ауруларын анықтауға арналған төрт терең оқыту моделінің — CNN, ResNet50, EfficientNetB0 және MobileNetV2 — тиімділігі салыстырмалы түрде бағаланды. Олардың тиімділігін анықтау мақсатында аталған модельдер арнайы әзірленген деректер жиынтығында оқытылып, тестіленді және жіктеу дәлдігі мен инференс уақыты көрсеткіштері бойынша бағаланды. Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, ең жоғары дәлдік көрсеткішіне CNN моделі қол жеткізді. MobileNetV2 моделі өнімділік пен жоғары өңдеу жылдамдығын қатар ескерген жағдайда жоғары тиімділік көрсетті, бұл оны нақты уақыт режиміндегі қолданбалар үшін перспективалы модель ретінде сипаттайды. Зерттеу нәтижелері жеңілдетілген терең оқыту модельдерінің көкөніс дақылдарының ауруларын тиімді анықтауға мүмкіндік беретінін көрсетеді.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

S. Nurgaliyeva, N. Naiman, K. Makhmetova, M. Kali, & N. Zhakiyev. (2026). КОМПЬЮТЕРЛІК КӨРУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП, КӨКӨНІС ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ АУРУЛАРЫН ЖЕДЕЛ АНЫҚТАУҒА АРНАЛҒАН МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ. ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ, 7(2), 291–308. https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.019

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##

Loading...