ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

БАСҚАРЫЛАТЫН ҚАСИЕТТЕРІ БАР СТОХАСТИКАЛЫҚ МОДЕЛЬДЕРДІ СИНТЕЗДЕУДІҢ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ

Авторлар

  • Olesia Pustovaya Far Eastern State Agrarian University
  • Пустовая О.А ЭиАТП кафедрасының доценті, Қиыр Шығыс ГАУДАҒЫ ФГБОУ, Благовещенск, РФ
  • Раушанова А.Н. Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті
  • Заурбеков И.С. Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.019

Кілт сөздер:

Нейрондық, кездейсоқ, гиперпараметр, энтропия, генератор, NIST, GPT.

Аңдатпа

Бұл жұмыста үлкен тілдік модельдерді (LLM) басқарылатын статистикалық қасиеттері бар стохастикалық екілік тізбектердің көзі ретінде пайдалану мүмкіндігі зерттеледі. Токендердің шығыс ықтималдық таралуының дисперсиясын реттейтін температура гиперпараметрі туындатылған деректердің энтропиясын басқарудың құралы ретінде қарастырылады. GPT-2 моделіне негізделіп, LLM-нің ықтималдық шығыстарын бекітілген ұзындықтағы екілік тізбектерге түрлендіру әдістемесі іске асырылды және ол энтропиялық талдау мен NIST SP 800-22 стандартына ұқсас бейімделген статистикалық тесттер жиынтығы арқылы бағаланды. Эксперименттік нәтижелер температураның өсуімен энтропияның монотонды артуын және тізбектердің статистикалық сипаттамаларының айтарлықтай жақсарғанын көрсетеді. T ≥ 2.0 температурада қолданылған тесттердің 83,3%-ына дейін сәтті өтеді, бұл криптографиялық емес қолданбалар үшін жоғары сапалы псевдокездейсоқ тізбектер деңгейіне сәйкес келеді. Сонымен қатар, модель архитектурасының детерминирленген сипатына байланысты әлсіз, бірақ статистикалық мәнді периодтық компоненттердің сақталатыны анықталды. Алынған нәтижелер LLM-дерді модельдеу, деректер синтезі және алгоритмдерді тестілеу салаларында қолданудың шекараларын айқындайды.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Автор өмірбаяндары

Пустовая О.А, ЭиАТП кафедрасының доценті, Қиыр Шығыс ГАУДАҒЫ ФГБОУ, Благовещенск, РФ

кандидат сельскохозяйственных наук, доцент кафедры ЭиАТП, ФГБОУ ВО Дальневосточный ГАУ, Благовещенск, РФ

pus14@yandex.ru,  https://orcid.org/my-orcid?orcid=0000-0002-4487-8320

Раушанова А.Н., Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті

старший преподаватель, АО «Международный университет информационных технологий», Алматы, Казахстан, E-mail: a.raushanova@iitu.edu.kz

https://orcid.org/0009-0006-8471-9873

Заурбеков И.С., Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті

сеньор-лектор, Международный университет информационных технологий, Алматы, Республика Казахстан.

E-mail: Igilik_Z@mail.ru, https://orcid.org/0009-0003-0759-9351

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Pustovaya, O., Пустовая О.А, Раушанова А.Н., & Заурбеков И.С. (2026). БАСҚАРЫЛАТЫН ҚАСИЕТТЕРІ БАР СТОХАСТИКАЛЫҚ МОДЕЛЬДЕРДІ СИНТЕЗДЕУДІҢ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ. ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ, 7(2), 305–320. https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.019

Журналдың саны

Нөмір 7 № 2 (2026): МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИНФОРМАЦИОННЫХ И КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ

Бөлім

АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРҒА АРНАЛҒАН

Лицензия

Авторлық құқық (c) 2026 ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.en

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1 2 3 4 5 > >> 

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##