ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

ФЕЙК ВИДЕОЛАРДАҒЫ МУЛЬТИМОДАЛЬДЫ СЕМАНТИКАЛЫҚ МАНИПУЛЯЦИЯНЫҢ ПАЙДАЛАНУШЫЛАРДЫҢ ҚАБЫЛДАЙТЫН СЕНІМІНЕ ӘСЕР ЕТУ МЕХАНИЗМІ

Авторлар

  • Daoyun Tang
  • Амирханова Гульшат KazNU
  • Yanwei Fu Fudan
  • Еңлік Фарузқызы KazNU

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.27.3.013

Кілт сөздер:

фейк видео; мультимодальды семантикалық сипаттамалар; пайдаланушы сенімі; ақпараттық манипуляция теориясы; эксперименталды зерттеу

Аңдатпа

Қазіргі цифрлық ақпарат дәуірінде фейк бейнероликтердің көбеюі желілік ақпараттық экологияның салауатты дамуына үлкен нұқсан келтірді. Дәстүрлі графика мен мәтінмен салыстырғанда, бейне мәтін, аудио және сурет сияқты мультимодальды сипаттамаларды біріктіреді және оның таралу механизмі күрделірек. Ақпараттық манипуляция теориясына сүйене отырып, бұл зерттеу бес семантикалық манипуляция әдісінің (фабрикация, жасыру, бұрмалау, екіұштылық және арандатушылық) мәтін, аудио және сурет сынды үш модальділік жағдайында пайдаланушылардың қабылдайтын сеніміне тигізетін нақты әсерін жүйелі түрде зерттейді. Зерттеу барысында бір факторлы топішілік тәжірибелер (3Ⅹ5=15 манипуляция жағдайы, N=48) және жартылай құрылымдалған сұхбаттар (N=24) арқылы деректер жинаудың аралас әдістері қолданылды. Деректерді талдау көрсеткендей, пайдаланушылар әртүрлі модальділіктегі нақты манипуляция әдістеріне деген сенімде айтарлықтай айырмашылықтарды көрсетеді. Атап айтқанда, мәтін деңгейіндегі фабрикация пайдаланушылардың қабылдайтын сенімін айтарлықтай арттырады, ал жасыру, екіұштылық және арандатушылық сенімді айтарлықтай төмендетеді. Аудио деңгейінде фабрикация мен жасыру пайдаланушылардың жоғары сеніміне ие болуы мүмкін, ал арандатушылық сенімнің төмендеуіне әкеледі. Сурет деңгейінде фабрикацияланған бейнелерді қабылдау сенімі жоғары, ал арандатушылық төмен деңгейде. Бұл зерттеудің қорытындылары жалған ақпараттың мультимодальды сипаттамалары жағдайындағы пайдаланушылардың когнитивті теориясын байытып қана қоймай, бейне платформалардың контентті басқару және араласу стратегиялары үшін эмпирикалық негіз береді.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Жарияланды

2026-09-15

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Tang , D., Гульшат, А., Fu, Y., & Фарузқызы, Е. (2026). ФЕЙК ВИДЕОЛАРДАҒЫ МУЛЬТИМОДАЛЬДЫ СЕМАНТИКАЛЫҚ МАНИПУЛЯЦИЯНЫҢ ПАЙДАЛАНУШЫЛАРДЫҢ ҚАБЫЛДАЙТЫН СЕНІМІНЕ ӘСЕР ЕТУ МЕХАНИЗМІ. ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ, 7(3). https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.27.3.013

Журналдың саны

Нөмір 7 № 3 (2026): МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИНФОРМАЦИОННЫХ И КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ

Бөлім

ИНФОРМАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ

Лицензия

Авторлық құқық (c) 2026 ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.en

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##