ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

БӨЛГІШТІҢ ЕСЕЛІ МӘНДЕРІН АЛДЫН АЛА ДАЙЫНДАУМЕН ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛАТЫН БӨЛУ ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ

Авторлар

  • S. Tynymbayev PhD, Professor of the Department «Computer Engineering», International Information Technology University, Almaty, Kazakhstan https://orcid.org/0000-0002-9326-9476;
  • Symbat Mamanova International Information Technology University https://orcid.org/0009-0001-7277-5492
  • R. Berdybayev PhD, Associate Professor of the Department of Cybersecurity of the Institute of Automation and Information Technologies, Almaty University of Power Engineering and Telecommunications named after Gumarbek Daukeyev, Almaty, Kazakhstan
  • Zh.E. Temirbekova PhD, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty, Kazakhstan https://orcid.org/0000-0003-3909-0210;
  • T. Chinibayeva PhD, Associate Professor of the Department «Computer Engineering», International Information Technology University, Almaty, Kazakhstan https://orcid.org/0000-0002-2657-3697.

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.012

Кілт сөздер:

бөлгіштің еселі мәндері, қалдықты қалыптастырушы, бөлінді цифрларын қалыптастырушы, тізбекті бөлгіш.

Аңдатпа

Мақалада бүтін сандарға арналған бөлгіш құрылғысы ұсынылады, ол әр сағаттық циклде қалдық пен бөліндінің екі цифрын қалыптастырады. Ол үшін бөлгіштің еселі мәндерінің (B, 2B, 3B) тура және кері кодтары алдын ала есептеліп, арнайы регистрге сақталады. Әр итерацияда алдыңғы қалдық екі разрядқа солға ығыстырылады () және алдын ала есептелген мәндермен салыстырылады. Ең жақын мән таңдалып, мәнінен алынып тасталады да, жаңа қалдық есептеледі. Таңдалған мәнге сәйкес бөліндінің екі цифры анықталады.
Бұл операциялар қалдық пен бөлінді цифрларын қалыптастыру блогында (GPRaQB) жүзеге асырылады. Ұсынылған архитектура бөлгішті тізбекті, матрицалық немесе конвейерлік схемаларда жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Бұл жұмыста тізбекті схемалар негізінде жүзеге асырылған бөлгіштер қарастырылады. Ұсынылған әдістің дұрыстығы мысал арқылы және FPGA платформасында модельдеу арқылы тексерілді.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Автор өмірбаяндары

S. Tynymbayev, PhD, Professor of the Department «Computer Engineering», International Information Technology University, Almaty, Kazakhstan https://orcid.org/0000-0002-9326-9476;

PhD, Professor of the Department «Computer Engineering», International Information Technology University, Almaty, Kazakhstan

https://orcid.org/0000-0002-9326-9476;

R. Berdybayev, PhD, Associate Professor of the Department of Cybersecurity of the Institute of Automation and Information Technologies, Almaty University of Power Engineering and Telecommunications named after Gumarbek Daukeyev, Almaty, Kazakhstan

PhD, Associate Professor of the Department of Cybersecurity of the Institute of Automation and Information Technologies, Almaty University of Power Engineering and Telecommunications named after Gumarbek Daukeyev, Almaty, Kazakhstan

Zh.E. Temirbekova, PhD, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty, Kazakhstan https://orcid.org/0000-0003-3909-0210;

PhD, Al-Farabi Kazakh National University, Almaty, Kazakhstan

https://orcid.org/0000-0003-3909-0210;

T. Chinibayeva, PhD, Associate Professor of the Department «Computer Engineering», International Information Technology University, Almaty, Kazakhstan https://orcid.org/0000-0002-2657-3697.

PhD, Associate Professor of the Department «Computer Engineering», International Information Technology University, Almaty, Kazakhstan

https://orcid.org/0000-0002-2657-3697.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

S. Tynymbayev, Mamanova, S., R. Berdybayev, Zh.E. Temirbekova, & T. Chinibayeva. (2026). БӨЛГІШТІҢ ЕСЕЛІ МӘНДЕРІН АЛДЫН АЛА ДАЙЫНДАУМЕН ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛАТЫН БӨЛУ ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ. ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ, 7(2), 172–187. https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.26.2.012

Журналдың саны

Нөмір 7 № 2 (2026): МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИНФОРМАЦИОННЫХ И КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ

Бөлім

ИНФОРМАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ

Лицензия

Авторлық құқық (c) 2026 ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.en

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1 2 > >> 

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##