ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

ЖОҒАРЫ БІЛІМ БЕРУДЕ АІ НЕГІЗДЕЛГЕН ЦИФРЛЫҚ ТРАНСФОРМАЦИЯҒА АРНАЛҒАН НЕЙРО-ЦИФРЛЫҚ ОҚЫТУ МОДЕЛІ

Авторлар

  • Dilaram Baumuratova Astana International University
  • T.К. Zhukabayeva PhD, Professor at L.N. Gumilyov Eurasian National University, Astana, Kazakhstan
  • K.А. Abdrakhmanov PhD, Vice President for International Cooperation and Student Affairs, Astana International University, Astana, Kazakhstan
  • Z. Ahmad PhD, Department of Computer Science and Information Technology Hazara University, Mansehra, Pakistan
  • A.A. Seitov PhD Student, M. Auezov South Kazakhstan University, Shymkent, Kazakhstan

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.27.3.012

Кілт сөздер:

технологиялық сингулярлық, нейро-цифрлық оқыту, нейробілім беру, миға негізделген оқыту, АІ-таным, когнитивті жүктеме теориясы

Аңдатпа

Мақалада жасанды интеллекттің (АІ) қарқынды дамуы жоғары білім беруді ақпаратты таратудың дәстүрлі режимінен интеллектуалды, бейімделгіш және өзін-өзі жаңартатын жүйеге айналдыруда. Бұл мақалада біз АІ жоғары деңгейдегі мүмкіндіктерге жеткен және соңғы шешімдерді адамдар әлі де қабылдайтын «сингулярлыққа дейінгі дәуір» деп аталатын білім беру парадигмаларының эволюциясын талдаймыз. Мақсат жоғары білім беруде нейробілім берудің, миға негізделген оқытудың және АІ-танымның теориялық негіздерін пайдалана отырып, нейроцифрлық оқыту моделін құру. Жұмыстың әдіснамасы ғылыми басылымдардың, халықаралық стратегиялық құжаттардың және отандық тәжірибенің әдіснамалық талдауына негізделген, сапалық тәсілмен және негізделген теориямен біріктірілген. Талдау білім беру модельдерінің «Білім 1.0»-ден «Білім 6.0»-ге эволюциясын қарастырады, педагогке бағытталған жүйеден антропо-цифрлық синергияға ауысуды баса көрсетеді. Білім алушы бірлескен эволюцияның субъектісі болып табылады, ал педагог АІ-мен бірлесіп когнитивті серіктес ретінде әрекет етеді. Зерттеу сонымен қатар нейробілім беру, миға негізделген оқыту және АІ-таным арасындағы байланыс туралы түсінік береді. Когнитивті жүктеме теориясы АІ-мен ішкі жүктемені қалай азайтатынын, сыртқы жүктемені қалай шектейтінін және қосымша жүктемені қалай арттыратынын түсіндіру үшін қолданылады. Сондай-ақ, АІ-танымның когнитивті белсенділіктің әлсіреуі, фрагменттелген зейін және АІ тәуелділік сияқты қауіптері анықталған. Ұсынылған парадигма нейропластикалықтықты, миға негізделген оқытуды, когнитивті жүктемені оңтайландыруды және АІ танымдықты АІ-мен тұлғаның ойлауын қолдайтын, оны алмастырмайтын бірыңғай модельге біріктіреді. Алынған нәтижелер білім беру ғылымы мен Қазақстандағы жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің цифрлық трансформациясы үшін теориялық және практикалық салдарға әкеледі (Smart.EDU).

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Жарияланды

2026-09-15

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Baumuratova, D., T.К. Zhukabayeva, K.А. Abdrakhmanov, Z. Ahmad, & A.A. Seitov. (2026). ЖОҒАРЫ БІЛІМ БЕРУДЕ АІ НЕГІЗДЕЛГЕН ЦИФРЛЫҚ ТРАНСФОРМАЦИЯҒА АРНАЛҒАН НЕЙРО-ЦИФРЛЫҚ ОҚЫТУ МОДЕЛІ. ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ, 7(3). https://doi.org/10.54309/IJICT.2026.27.3.012

Журналдың саны

Нөмір 7 № 3 (2026): МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЖУРНАЛ ИНФОРМАЦИОННЫХ И КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ

Бөлім

ИНФОРМАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ

Лицензия

Авторлық құқық (c) 2026 ХАЛЫҚАPАЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖУРНАЛЫ

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/deed.en

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##